«Айлық 110 мың теңге болады, ал қымбатшылық ше?»: Үкімет бизнеске 426 миллиард теңге салмақ түсетінін айтты
Фотосурет: Халық КеңесіҚазақстанда ең төменгі жалақы 110 мың теңгеге көтерілмек. Бірақ бұл шешімнің көлеңкелі тұсы да бар: кәсіпкерлердің еңбекақы төлеуге жұмсайтын шығыны 426 миллиард теңгеге ұлғаюы мүмкін. Ал қарапайым халықтың алаңдаушылығы басқа – айлыққа қосылған ақшаны қымбатшылық жұтып қоймай ма? Ұлттық экономика бірінші вице-министрі Азамат Әмрин Үкіметтегі брифингте жалақы өсімінің бизнес пен әлеуметтік төлемдерге әсерін түсіндірді, деп хабарлайды halyq-kenesi.kz ақпарат агенттігі.
2027 жылғы 1 қаңтардан бастап ең төменгі жалақыны қазіргі 85 мың теңгеден 110 мың теңгеге дейін көтеру жоспарланып отыр. Бұл – 25 мың теңге немесе 29,4 пайыз өсім.
Аталған өзгеріс Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың 28 қазанда жариялаған Қазақстан халқына Жолдауында берілген тапсырмалардың бірі.
Үкімет бұл қадам халықтың табысын арттырады деп есептейді. Алайда оның жұмыс берушілерге түсіретін қаржылық салмағы да айтарлықтай.
«Ешкімді көндірмейміз»: бизнеске жаңа талап қойылады
Журналистер жеке кәсіпорындардағы жалақының қалай өсетінін сұрағанда, Азамат Әмрин ең төменгі еңбекақы мөлшері заңмен белгіленетін міндетті талап екенін айтты.
«Ең төменгі жалақы – ол міндетті. 85 мың теңге төлеп отырғандар енді 110 мың теңге төлеуге міндетті», – деді вице-министр.
Министрліктің алдын ала есебіне сәйкес, бұл өзгеріс кәсіпорындардың еңбекақы төлеу қорына шамамен 426 миллиард теңге қосымша шығын әкелуі мүмкін.
Демек, мәселе тек қызметкерлердің табысында емес. Шағын және орта кәсіпорындар жаңа шығынды қалай өтейді? Бұл тауар мен қызмет бағасына әсер етпей ме?
Әзірге бұл сұрақтардың жауабы кәсіпорындардың қаржылық мүмкіндігі мен экономикалық жағдайға байланысты.
25 мың теңге бәрінің айлығына қосылмайды
Ең төменгі жалақының көтерілуі барлық қызметкердің еңбекақысы автоматты түрде 25 мың теңгеге артады деген сөз емес.
Жаңа мөлшер ең алдымен заңда белгіленген ең төменгі жалақы алатын қызметкерлерге тікелей қатысты. Ал одан жоғары табыс табатын азаматтардың еңбекақысы өзге еңбек және қаржылық шарттарға байланысты өзгеруі мүмкін.
Ресми болжам бойынша, бұл шешім 1,8 миллионға жуық азаматтың табысына әсер етеді. Олардың 370 мыңнан астамы бюджеттік салада еңбек етеді.
Алайда есептелген жалақы мен қолға тиетін ақша бірдей емес. Міндетті ұсталымдардан кейінгі нақты табыс төмен болады.
Оның үстіне азық-түлік, коммуналдық қызмет пен күнделікті тұтыну тауарларының қымбаттауы жалақы өсімінің әсерін әлсіретуі мүмкін.
Бала күтіміне берілетін төлемнің шегі де өседі
Азамат Әмрин ең төменгі жалақы мөлшерінің өзгеруі әлеуметтік төлемдерге де ықпал ететінін айтты.
Мәселен, бала бір жарым жасқа толғанға дейін оның күтіміне байланысты Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорынан төленетін ай сайынғы әлеуметтік төлемнің ең жоғары есептік мөлшері қазіргі 238 мың теңгеден 308 мың теңгеге дейін өсуі мүмкін.
Бірақ бұл барлық ата-анаға 308 мың теңге төленеді дегенді білдірмейді. Нақты төлем бұрынғы табыс пен әлеуметтік аударымдарға байланысты есептеледі.
Халыққа жалақының өскені емес, тұрмыстың жақсарғаны маңызды
Президент Жолдауында халықтың әл-ауқатын арттыру, инфляцияны тежеу және экономикалық өсімнің нәтижесін азаматтардың күнделікті өмірінде сезіндіру міндеттері қойылды.
Бұл мәселелер Қазақстан Халық Кеңесінің өңірлік кездесулерінде де қозғалып келеді. Мәселен, Қосшыда өткен кездесуде Үкімет өкілдері мен Халық Кеңесінің мүшесі тұрғындармен әлеуметтік-экономикалық мәселелерді талқылады.
Ең төменгі жалақыны көтеру – халықтың табысын арттыруға бағытталған шешім. Бірақ оның нәтижесі жұмыс берушілердің жаңа талапты орындауына, бағаның өзгеруіне және азаматтардың нақты сатып алу қабілетіне байланысты болмақ.
Үкімет 110 мың теңгені жаңа ең төменгі жалақы мөлшері ретінде белгілегелі отыр. Бизнес 426 миллиард теңге қосымша шығынды есептеп жатыр. Ал қарапайым халық үшін басты өлшем бұрынғысынша өзгермейді.
Айлықтың өскені қағаздан көрінеді. Ал тұрмыстың жақсарғаны қалтадан білінеді.


