Қазақстан Халық Кеңесі қашан құрылды: негізгі даталар мен тарихы
Қазақстан Халық Кеңесін құру идеясы 2026 жылдың басында жарияланып, сол жылдың қыркүйегінде органның алғашқы құрамы жасақталды.
Жаңа институттың қалыптасу жолындағы негізгі кезеңдерге тоқталайық.
20 қаңтар 2026 жыл – Халық Кеңесін құру ұсынылды
Қазақстан Халық Кеңесін құру туралы бастама алғаш рет 2026 жылғы 20 қаңтарда Қызылордада өткен Ұлттық құрылтайдың бесінші отырысында жарияланды.
Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан халқы Ассамблеясы мен Ұлттық құрылтай атқарған бірқатар міндетті жаңа институт аясында жалғастыруды ұсынды.
Сол кезде болашақ Кеңесті 126 адамнан құру ұсынылды:
- 42 өкіл – этномәдени бірлестіктерден;
- 42 өкіл – қоғамдық бірлестіктерден;
- 42 өкіл – мәслихаттар мен қоғамдық кеңестерден.
Сондай-ақ жаңа органға заң шығару бастамасы құқығын беру ұсынылды.
Наурыз 2026 жыл – Халық Кеңесі Конституцияға енгізілді
2026 жылғы конституциялық реформа нәтижесінде Қазақстан Халық Кеңесінің мәртебесі Конституцияда жеке бөліммен бекітілді.
Конституцияның 70-бабында Халық Кеңесі Қазақстан халқының мүддесін білдіретін жоғары консультативтік орган ретінде белгіленді.
71-бап Кеңеске:
- ішкі саясат бойынша ұсыныстар әзірлеу;
- Құрылтайға заң жобаларын енгізу;
- жалпыхалықтық референдум тағайындау туралы бастама көтеру
құқығын береді.
5 маусым 2026 жыл – Конституциялық заң қабылданды
Президент 2026 жылғы 5 маусымда «Қазақстан Халық Кеңесі туралы» Конституциялық заңға қол қойды.
Бұл құжат Кеңестің:
- мәртебесін;
- міндеттерін;
- өкілеттіктерін;
- құрамын қалыптастыру тәртібін;
- мүшелерінің құқықтары мен міндеттерін;
- Сессия мен Төралқаның жұмыс тәртібін
айқындады.
1 шілде 2026 жыл – заң күшіне енді
«Қазақстан Халық Кеңесі туралы» Конституциялық заң 2026 жылғы 1 шілдеден бастап қолданысқа енгізілді.
Осы күннен бастап «Қазақстан халқы Ассамблеясы туралы» бұрынғы заңның күші жойылды.
Сондықтан Қазақстан Халық Кеңесінің заңдық тұрғыдан жұмыс істей бастаған негізгі күні ретінде 2026 жылғы 1 шілдені атауға болады.
2 шілде 2026 жыл – Хатшылық құрылды
2026 жылғы 2 шілдеде Президент Жарлығымен «Қазақстан Халық Кеңесінің Хатшылығы» мемлекеттік мекемесі құрылды.
Хатшылық Кеңес жұмысын ұйымдастырады, Сессия мен Төралқа отырыстарын дайындайды және Кеңестің басқа да ұйымдастырушылық қызметін қамтамасыз етеді.
28 тамыз 2026 жыл – алғашқы құрамның қыркүйекте жасақталатыны айтылды
Құрылтайдың бірінші сессиясында Президент Қазақстан Халық Кеңесі қыркүйектің екінші жартысында жасақталатынын мәлімдеді.
Жаңа құрылым Қазақстанның этникалық, аймақтық, әлеуметтік және қоғамдық-саяси ерекшеліктерін бір алаңға біріктіретін орган ретінде сипатталды.
22 қыркүйек 2026 жыл – алғашқы құрам бекітілді
Президенттің №1474 Жарлығымен 2026 жылғы 22 қыркүйекте Қазақстан Халық Кеңесінің алғашқы құрамы бекітілді.
Оған 126 адам енді.
Сол күні Қазақстан Халық Кеңесінің бірінші сессиясын шақыру туралы Президент өкімі шықты.
23–24 қыркүйек 2026 жыл – алғашқы сессия
Қазақстан Халық Кеңесінің тарихындағы алғашқы Сессия 2026 жылғы 23–24 қыркүйекке Астана қаласында шақырылды.
Бірінші Сессияны шақыру туралы өкімге Президент Қасым-Жомарт Тоқаев 22 қыркүйекте қол қойды.
Қазақстан Халық Кеңесінің құрылу хронологиясы
20 қаңтар 2026 – Кеңес құру туралы бастама жарияланды.
15 наурыз 2026 – конституциялық реформа аясында жаңа органның мәртебесі бекітілді.
5 маусым 2026 – «Қазақстан Халық Кеңесі туралы» Конституциялық заңға қол қойылды.
1 шілде 2026 – Конституциялық заң күшіне енді.
2 шілде 2026 – Кеңестің Хатшылығы құрылды.
22 қыркүйек 2026 – 126 адамнан тұратын алғашқы құрам бекітілді.
23–24 қыркүйек 2026 – Қазақстан Халық Кеңесінің алғашқы Сессиясы Астанада өтеді.
Осылайша, Халық Кеңесін қалыптастыру процесі 2026 жылғы қаңтардағы саяси бастамадан басталып, қыркүйекте алғашқы құрамның жасақталуымен аяқталды.
