Алтынбек  Сәрсенбаев – «Халық Кеңесінде»: отыз жылдан кейін жаңғырған тарих

Бір фотосуреттің тағдыры, 42 журналистің басынан өткен қиын кезең және тәуелсіздікпен бірге жасасқан басылымның қайта оралуы туралы.

1993 жылы «Халық Кеңесі» газетінің редакциясында түсірілген тарихи фотосурет қазақ журналистикасының тұтас бір дәуірінен сыр шертеді. Онда мемлекет қайраткері Алтынбек Сәрсенбаев пен қазақ баспасөзінің белгілі өкілдері бейнеленген. Арада отыз жылдан астам уақыт өткенде бұл сурет тарихи басылымның өткені мен бүгінін жалғайтын құнды жәдігерге айналды. halyq-kenesi.kz ақпарат агенттігі «Халық Кеңесі» республикалық газетінде жарияланған Бауыржан Қарағызұлының мақаласын оқырман назарына ұсынады. Автор басылымның қалыптасу кезеңін, 1996 жылы жабылуына байланысты 42 журналистің басынан өткен оқиғаны және тарихи газеттің отыз жылдан кейін қайта жаңғыруын баяндайды.

Кейде тарих архивтің қалың томдарында емес, ескі фотосуреттің сарғайған шетінде сақталады. Ондағы адамдардың жүзі өзгермейді. Бірақ уақыт өткен сайын олардың басын қосқан оқиғаның мәні тереңдей түседі. Кезінде күнделікті редакциялық өмірдің бір көрінісі болып қалған сәт арада ондаған жыл өткенде тұтас бір дәуірдің шежіресіне айналады.

1993 жылы «Халық Кеңесі» газетінің редакциясында түсірілген мына бір фотосурет – сондай тарихи жәдігер.

Суретте тәуелсіз Қазақстанның Баспа және ақпарат істер министрі Алтынбек Сәрсенбаев қазақ журналистикасының белгілі өкілдерімен бірге отыр. Оның жанында сол кездегі бас редактор Сарбас Ақтаев, Жұмабек Кенжалин, Марат Тоқашбаев, Самат Ибраим және Жанболат Аупбаев бар. Бұл – тәуелсіз мемлекеттің ақпарат саясаты қалыптасып, қазақ баспасөзі жаңа қоғамдық жағдайда өз орнын іздеп жатқан кезең.

Суреттің тарихын белгілі журналист Марат Тоқашбаев өзінің Facebook-тегі парақшасында еске алған. Оның айтуынша, 1993 жылы Алтынбек Сәрсенбаев «Халық Кеңесінің» редакциясына келіп, басылым басшыларымен кездескен. Жүздесуде журналистердің сол кездегі өзекті мәселелері талқыланған.

Марат Тоқашбаев жас министрдің мәселелерге ауқымды көзқараспен қарайтынын, күрделі жайттардың ішінен ең маңыздысын ажырата білетінін ерекше атап өткен. Бұл естелік кейінгі жылдары да жарияланып, тарихи фотосуреттегі адамдардың есімдері сақталып қалды.

Бұл естеліктің құндылығы белгілі мемлекет қайраткерінің редакцияға келгенін хабарлауында ғана емес. Ол тәуелсіздіктің алғашқы жылдарындағы мемлекет пен баспасөздің қарым-қатынасын, журналистердің сол кезеңдегі ізденісін және редакциядағы шығармашылық ортаны елестетуге мүмкіндік береді.

Алайда фотосуреттің шын мәніндегі тарихи салмағын түсіну үшін «Халық Кеңесінің» қалай дүниеге келгеніне, қандай жолдан өткеніне және не себепті жабылғанына үңілу қажет. Өйткені бұл газеттің тағдыры Қазақстанның тәуелсіздікке өту кезеңіндегі қоғамдық өзгерістермен тығыз байланысты.

Тәуелсіздіктен бұрын туған басылым

«Халық Кеңесі» газетінің алғашқы саны 1990 жылғы 24 сәуірде жарық көрді. Бұл – Қазақстан тәуелсіздігін жариялағанға дейінгі уақыт.

Басылым Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің органы ретінде құрылды. Оның алғашқы бас редакторы болып белгілі журналист, жазушы әрі аудармашы Сарбас Ақтаев тағайындалды. Осылайша, қазақ баспасөзінде жаңа парламенттік газет пайда болды.

Оның дүниеге келген кезеңі айрықша еді. Кеңестік жүйенің соңғы жылдары қоғамдық өмірде жариялылық күшейіп, бұрын ашық айтылмаған мәселелер талқылана бастады.

Ұлттық тілдің болашағы, тарихи әділеттілік, мемлекеттік дербестік, экономикалық өзгерістер мен қоғамдық басқарудың жаңа үлгілері баспасөз бетіне шықты. Газет дәл осындай саяси және рухани өзгерістер тұсында жұмысын бастады.

Сарбас Ақтаевтың басшылығымен құрылған редакцияға тәжірибелі қаламгерлер мен қоғамдық мәселелерге бейжай қарамайтын журналистер топтасты.

«Халық Кеңесінің» кейінгі бас редакторы Жұмабек Кенжалин өзінің журналистік өміріне арналған сұхбатында газеттің 1990 жылы жарық көргенін, Парламент жұмысының тынысымен үндескенін айтады. Оның естелігінде басылымның бір жылда 120 мың таралымға жеткені де көрсетілген.

Бұл көрсеткіш сол кезеңдегі газет оқырмандарының ауқымын аңғартады.

«Халық Кеңесі» ресми, саяси ақпаратты жариялаумен ғана шектелмей, қоғамдағы маңызды мәселелерді талқылауға арналған басылым ретінде қалыптасты.

Мемлекеттік шешімдер, заң шығару жұмысы, әлеуметтік-экономикалық өзгерістер мен ұлттық мүддеге қатысты мәселелер оның негізгі тақырыптарына айналды.

1991 жылы Қазақстан тәуелсіздігін жариялағаннан кейін газеттің қоғамдық міндеті де жаңа мазмұнға ие болды.

Кеше ғана одақтас республиканың парламенттік басылымы болған газет енді тәуелсіз мемлекеттегі саяси өзгерістерді жариялай бастады. Сөйтіп, «Халық Кеңесі» бір тарихи жүйенің аяқталуы мен екінші дәуірдің басталуын қатар көрген басылымға айналды.

Сарбас Ақтаев қалыптастырған редакция

Газеттің алғашқы жылдарындағы шығармашылық ортаны сипаттауда Жанболат Аупбаевтың естелігі ерекше орын алады.

Ол Жұмабек Кенжалинмен бірге еңбек еткен кезеңін еске ала отырып, 1992–1996 жылдардағы «Халық Кеңесінің» редакциялық өміріне тоқталады.

Жанболат Аупбаевтың айтуынша, Сарбас Ақтаев басшылық еткен редакцияда бастапқыда Жұмабек Кенжалин, Марат Тоқашбаев, Қыдырәлі Қойтаев және Самат Ибрайымов еңбек еткен. Кейін Сарбас Ақтаевтың шақыруымен бұл ортаға Жанболат Аупбаевтың өзі қосылған.

Осы шығармашылық ұжым туралы қаламгер: «Халық кеңесі» демократиялық үрдістегі, жариялылық рухындағы өткір ойлы, алуан пікірге толы басылым болатын», – деп еске алады.

Бұл сипаттама газеттің сол кезеңдегі журналистік болмысын аңғартады.

Редакцияда мемлекет пен қоғам өміріндегі өзгерістерді жариялау, әлеуметтік мәселелерді көтеру және әртүрлі пікірлерге орын беру дәстүрі қалыптасты. Журналистердің шығармашылық еркіндігі мен редакциялық жауапкершілігі өзара ұштасқан орта пайда болды.

Мұндай жағдайда басылымның мазмұны оның бас редакторының ұйымдастырушылық қабілетіне ғана емес, редакцияға топтасқан журналистердің кәсіби ұстанымына да байланысты еді.

Сарбас Ақтаев осы ортаның қалыптасуына жетекшілік етті. Ал кейін басылымды басқарған Жұмабек Кенжалин, оның орынбасарлары және басқа журналистер қалыптасқан редакциялық дәстүрді жалғастырды.

Бұл ұжымнан кейін қазақ журналистикасының әртүрлі саласында белгілі болған қаламгерлер шықты.

Жұмабек Кенжалин республикалық баспасөзде басшылық қызметтер атқарды. Марат Тоқашбаев журналистика мен редакторлық жұмыста өз жолын жалғастырды. Жанболат Аупбаев қазақ публицистикасындағы деректі очерк жанрын дамытуға еңбек сіңірді.

Осы тұрғыдан алғанда, «Халық Кеңесі» тек қоғамдық-саяси газет қана емес, журналистердің кәсіби қалыптасуына ықпал еткен шығармашылық орта болды.

1993 жылғы тарихи фотосуретте сол ортаның бірнеше өкілі қатар бейнеленген. Олар сол кезде болашақта өздерінің редакциялық өмірі қазақ баспасөзінің жеке бір тарауына айналатынын ойламаған да болуы мүмкін.

Бірақ уақыт бұл суретке басқа мазмұн берді.

Қырық екі адамның тағдыры

«Халық Кеңесінің» тарихындағы ең күрделі кезеңдердің бірі – 1996 жылдың қаңтары.

Алты жылға жуық уақыт бойы жарық көрген газет кенеттен жабылды. Жұмысын жалғастырып келе жатқан редакция үшін бұл күтпеген жағдай болды.

Жанболат Аупбаев өзінің Жұмабек Кенжалин туралы естелігінде сол күндердің ауырлығын егжей-тегжейлі баяндайды.

Оның жазуынша, 1996 жылғы 16 қаңтарда газет қызметін тоқтатып, редакциядағы 42 адам түгелдей жұмыссыз қалған.

Бұл санның ар жағында қырық екі тағдыр тұр еді.

Бірі – бас редактор, бірі – бөлім меңгерушісі, енді бірі – қатардағы тілші. Арасында техникалық қызметкерлер де бар. Олардың әрқайсысының отбасы, бала-шағасы, күнделікті тұрмысы болатын.

Тәуелсіздіктің алғашқы жылдарындағы экономикалық қиындықтар, нарыққа көшудің ауыртпалығы, жұмыссыздық қаупі мұндай жағдайды бұрынғыдан да күрделендіре түсті.

Жанболат Аупбаевтың естелігінде газеттің жабылу себебіне қатысты Сарбас Ақтаевтың пікірі келтіріледі.

Алғашқы бас редактордың айтуынша, уақыт өте келе «Халық Кеңесінің» мазмұны байып, өзекті мәселелерді көтеруде өзге ірі басылымдармен бәсекеге түсе бастаған. Ол мұндай жағдайдың белгілі бір ортада наразылық туғызғанын, газетті жабу туралы ұсыныстар айтылғанын еске алады.

Сарбас Ақтаевтың түсіндіруінше, ақырында бұл ұсыныстарды қолдайтын ықпалды адамдар да табылған.

Бұл – басылымның жабылуына қатысты оның жеке куәгерлік пайымы. Газетті жабу туралы ресми шешімнің толық құжаттары мен ведомстволық негіздемелері бұл естелікте келтірілмегендіктен, аталған жайтты түпкілікті дәлелденген жалғыз себеп ретінде қарастыруға болмайды.

Дегенмен Сарбас Ақтаевтың сөзі сол кезеңдегі редакциялық ортаның ахуалын түсінуге мүмкіндік береді.

Оның естелігінде алдымен өзін «Ақиқат» журналына бас редактор етіп ауыстырғаны, кейін парламенттік басылымның да жабылғаны айтылады.

Ал Жанболат Аупбаев сол күнгі жағдайдың ең ауыр тұсы журналистердің жұмыссыз қалуы болғанын жазады.

1996 жылдың қақаған қаңтары.

Газет жоқ. Редакция тараған. 42 адамның ертеңгі күнге деген алаңдаушылығы бар.

Бірақ осы қиын сәтте «Халық Кеңесінің» редакциялық ұжымы өзара жауапкершіліктің ерекше үлгісін көрсетті.

Жанболат Аупбаевтың айтуынша, бас редактор Жұмабек Кенжалин, оның бірінші орынбасары Жанболат Аупбаев, орынбасары Самат Ибрайымов және жауапты хатшы Қыдырәлі Қойтаев төртеуі ақылдасуға отырған.

Олардың алдында бір ғана мәселе тұрған: жұмыссыз қалған қызметкерлерді қайда орналастыру керек?

Содан төртеуі Алматыдағы газет-журнал редакцияларына барып, әріптестерінің жағдайын түсіндіруге шешім қабылдайды.

Ол кезде нарық қыспағына қарамастан жұмысын жалғастырып жатқан 12 қазақ басылымы болған. Редакция басшылары соларға барып, ең болмаса бір-екі адамды жұмысқа қабылдауға көмектесуді сұраған.

Жанболат Аупбаевтың естелігіне қарағанда, әріптес басылымдар бұл өтінішке түсіністікпен қараған.

Бірі тілші қабылдаған. Бірі редакциялық қызмет ұсынған. Енді бірі техникалық мамандарды орналастыруға мүмкіндік тапқан.

Жұмабек Кенжалин арқылы жағдайдан хабардар болған Президент Әкімшілігіндегі, Жоғарғы Кеңес аппаратындағы және Үкіметтегі азаматтар да қызметкерлерді жұмысқа орналастыруға көмектескен.

Нәтижесінде газет жабылғаннан кейінгі екі аптаның ішінде 42 адамның барлығы жаңа жұмыс тапқан.

Газеттің ғұмыры аяқталғанмен, ұжымның бір-біріне деген жауапкершілігі үзілмеген.

Осы оқиға «Халық Кеңесінің» тарихына өзгеше сипат береді.

Басылымның шежіресі тек жарияланған мақалалармен, көтерілген мәселелермен немесе таралым көрсеткіштерімен өлшенбейді. Оның тарихында редакция қызметкерлерінің бір-біріне жасаған адамгершілік қарым-қатынасы да сақталған.

Жанболат Аупбаев бұл естелігінде Жұмабек Кенжалиннің редакторлық тұлғасын да аша түседі.

Басылымды басқару – тек материалға қол қою немесе редакциялық саясатты айқындау емес. Кейде ол өзімен бірге еңбек еткен адамдардың тағдырына жауап беруді де білдіреді.

1996 жылғы қаңтардағы оқиға осы жауапкершіліктің бір көрінісі болып қалды.

Газет жабылғанмен, журналистік мектеп тарамады

«Халық Кеңесінің» жабылуы оның қызметкерлерінің шығармашылық жолын тоқтатқан жоқ.

Керісінше, редакцияда қалыптасқан кәсіби орта басқа басылымдарға тарады.

Жұмабек Кенжалин кейін республикалық журналистикада басшылық қызметтер атқарды. Марат Тоқашбаев пен басқа әріптестері де баспасөздегі қызметін жалғастырды.

Жанболат Аупбаевтың өмірбаяндық деректерінде өзінің 1996 жылдан кейін «Ақиқат» журналына ауысып, 1998 жылы «Егемен Қазақстан» редакциясына келгені көрсетіледі.

Осылайша, бұрынғы әріптестер әртүрлі редакцияларға орналасқанмен, оларды «Халық Кеңесінде» бірге өткізген жылдар байланыстырып тұрды.

Басылымның архивінде 1990 жылдардың алғашқы жартысындағы Қазақстанның қоғамдық-саяси өміріне қатысты деректер сақталып қалды.

Тәуелсіздік туралы шешімдер, мемлекеттік институттардың қалыптасуы, әлеуметтік өзгерістер, ұлттық мәселелер мен сол кезеңдегі қоғамдық пікір – газет тарихын зерттеу арқылы зерделенетін тақырыптар.

Сондықтан «Халық Кеңесінің» 1990–1996 жылдардағы мұрасы тек редакция қызметкерлеріне ғана тиесілі естелік емес.

Ол – Қазақстанның тәуелсіздікке өту кезеңіндегі баспасөз тарихының бір бөлігі.

Тарихи фотосуретке қайта оралсақ…

Осы тұста 1993 жылғы фотосуретке қайта назар аударсақ, ондағы кездесудің тарихи мазмұны кеңейе түседі.

Алтынбек Сәрсенбаев редакцияға келген кезде «Халық Кеңесінің» құрылғанына үш жыл болған еді.

Газет алғашқы қалыптасу кезеңінен өтіп, тәуелсіз Қазақстанның қоғамдық өмірін жариялап жатқан. Ал жас министр мемлекеттік ақпарат саясатының жаңа жағдайда қалыптасуына қатысып жүрген.

Фотосуреттегі адамдардың кейінгі тағдыры да бұл сәтке өзгеше мағына береді.

Алтынбек Сәрсенбаев мемлекеттік және қоғамдық-саяси қызметін жалғастырды. Сарбас Ақтаев пен Жұмабек Кенжалин басқа басылымдарда еңбек етті. Марат Тоқашбаев, Самат Ибраим және Жанболат Аупбаев журналистикадағы шығармашылық жолдарын жалғастырды.

Ал өздері бас қосқан «Халық Кеңесі» арада үш жыл өткенде жабылды.

Отыз жылдан аса уақыттан кейін сол фотосуретке қараған адам енді редакциядағы кездесуді ғана емес, оның алдындағы және кейінгі тарихты да көреді.

1990 жылғы алғашқы нөмірді.

1993 жылғы редакциялық кездесуді.

1996 жылғы 42 қызметкердің тағдырын.

Және сол тарихи атаудың қайта жаңғыруын.

Бір атаудың отыз жылдан кейін жаңғыруы

Енді міне, 1996 жылы жарық көруін тоқтатқан «Халық Кеңесі» атауы араға 30 жыл салып, Қазақстанның ақпарат кеңістігіне қайта оралды.

Бұл жаңғыру 2026 жылы елдің қоғамдық-саяси өмірінде болған өзгерістермен тұспа-тұс келді.

Атап айтқанда, 20 қаңтарда Қызылорда қаласында Ұлттық құрылтайдың V отырысы өтті. Осы жиында Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев елдің саяси институттарын жаңғыртуға қатысты бірқатар ұсынысын жариялады.

Солардың бірі – Қазақстан Халық Кеңесін құру бастамасы еді.

Президент ұсынған өзгерістерде Ұлттық құрылтай мен Қазақстан халқы Ассамблеясының қоғамдық диалогқа қатысты міндеттерін жаңа институт аясында біріктіру көзделді.

Халық Кеңесін азаматтық қоғамның, өңірлердің және әртүрлі қоғамдық топтардың өкілдері қатысатын консультативтік орган ретінде қалыптастыру ұсынылды.

Осылайша, «Халық Кеңесі» атауы жаңа қоғамдық-саяси мазмұнда күн тәртібіне шықты.

Бұл атаудың қазақ баспасөзінің тарихында да өз орны бар еді.

1990 жылы Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің органы ретінде дүниеге келген «Халық Кеңесі» газеті мен 2026 жылы ұсынылған Қазақстан Халық Кеңесі – тарихи кезеңдері мен құқықтық мәртебелері бөлек құрылымдар.

Бірі – парламенттік басылым, екіншісі – мемлекеттік басқару жүйесіндегі жаңа консультативтік институт.

Алайда атаудың қоғамдық мәні тұрғысынан қарағанда, бұл екі кезеңнің арасында назар аударуға тұрарлық тарихи үндестік бар.

Бірінші жағдайда «Халық Кеңесі» атауы заң шығару қызметін жариялайтын басылыммен байланысты болды. Екінші жағдайда ол қоғамдық пікір мен мемлекеттік шешімдердің өзара байланысын қамтамасыз етуге арналған институттың атауына айналды.

Бұл үндестік тарихи газеттің жаңғыруына да жаңа қоғамдық контекст берді.

Ұлттық құрылтайдың V отырысынан кейін, 2026 жылғы 18 наурызда «Халық Кеңесі» республикалық әлеуметтік-экономикалық және қоғамдық-саяси газеті Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігінің Ақпарат комитетінде қайта тіркелді.

Басылымның тіркеу куәлігі – № KZ26VPY00144770.

Бұл жерде бір жайтты нақтылай кеткен жөн.

Газеттің қайта тіркелуі – дербес ақпарат құралының қызметін жаңғырту жөніндегі шешім. Ол Қазақстан Халық Кеңесінің мемлекеттік орган ретіндегі құрылуынан бөлек жүзеге асты.

Газет – мемлекеттік органның ресми басылымы емес, өзінің редакциялық қызметін дербес жүргізетін ақпарат құралы.

Сондықтан тарихи сабақтастықты ұйымдық бағыныстылықпен шатастыруға болмайды.

Дегенмен қоғамдық өзгерістермен тұспа-тұс келген осы жаңғыру басылымның өткеніне қайта үңілуге мүмкіндік берді.

Өйткені 30 жыл бұрын «Халық Кеңесі» атауымен жарық көрген газеттің артында тұтас бір журналистік мектеп, тәуелсіздіктің алғашқы жылдарындағы қоғамдық ой және қазақ баспасөзінің күрделі тағдыры тұр.

Екі кезең, бір мүдде

2026 жылғы саяси өзгерістер кезінде Қазақстан Халық Кеңесінің құқықтық мәртебесі де айқындалды.

5 маусымда «Қазақстан Халық Кеңесі туралы» Конституциялық заң қабылданды. Ол 1 шілдеден бастап қолданысқа енгізілді. Заңда Қазақстан Халық Кеңесі Қазақстан халқының мүдделерін білдіретін жоғары конституциялық консультативтік орган ретінде белгіленді.

Оның құрылу тәртібі, құрамы, өкілеттіктері және қызметін ұйымдастыру мәселелері жеке заңмен реттелді.

2026 жылғы 28 тамызда бірінші шақырылымдағы Құрылтайдың алғашқы сессиясында Президент Халық Кеңесінің алдағы уақытта жасақталатынын мәлімдеді.

Мемлекет басшысы оның этникалық, аймақтық, әлеуметтік және қоғамдық-саяси ерекшеліктерді бір арнаға тоғыстыратын құрылым болатынын атап өтті. Сондай-ақ жаңа органға заңнамалық бастама құқығы берілетінін айтты.

Ал 22 қыркүйекте Президент Қазақстан Халық Кеңесінің алғашқы сессиясын 23–24 қыркүйекте Астана қаласында шақыру туралы өкімге қол қойды.

Осы оқиғалармен қатар тарихи «Халық Кеңесі» газеті де ақпарат кеңістігінде өз қызметін қайта бастаған еді.

Екі кезеңді салыстырғанда, маңызды бір ерекшелік көрінеді.

1990 жылы «Халық Кеңесі» газеті кеңестік мемлекеттік басқару жүйесі өзгеріп жатқан кезеңде дүниеге келді. 2026 жылы тарихи атау Қазақстанның конституциялық институттары қайта қаралып жатқан тұста жаңғырды.

Бірінші кезеңде редакцияның алдында тәуелсіздікке бет алған қоғамның өзгерістерін жариялау міндеті тұрды.

Екінші кезеңде басылым қазіргі Қазақстанның қоғамдық-саяси өмірін, мемлекеттік шешімдерді, азаматтардың пікірін және әлеуметтік мәселелерді жариялайтын ақпарат құралы ретінде қызметін жалғастырады.

Аты қайтарылғаннан кейінгі жауапкершілік

1990–1996 жылдардағы «Халық Кеңесінің» тарихына үңілген сайын бір нәрсе айқындала түседі.

Газеттің өмірі ресми тіркеу құжаттарынан әлдеқайда кең.

Оның шежіресінде алғашқы бас редактор Сарбас Ақтаевтың ұйымдастырушылық еңбегі, Жұмабек Кенжалиннің редакторлық жолы, Марат Тоқашбаевтың естеліктері, Жанболат Аупбаевтың куәгерлік жазбалары, Самат Ибраим, Қыдырәлі Қойтаев және өзге де журналистердің ортақ еңбегі бар.

1993 жылы Алтынбек Сәрсенбаевпен өткен кездесу де сол тарихтың бір бөлігі.

Бүгін «Халық Кеңесі» атауы қайта жаңғырған тұста бұрынғы газет сандарын жинақтау, архивтік материалдарды жүйелеу, алғашқы редакция қызметкерлерінің естеліктерін жариялау және тарихи фотосуреттерді көпшілікке ұсыну ерекше мәнге ие.

Себебі мерзімді басылымның тарихы – оның өзі өмір сүрген қоғамның да тарихы.

Ал баспасөз архиві қоғамдық ойдың қалай өзгергенін, қандай мәселелер көтерілгенін, сол кезеңдегі адамдардың нені маңызды санағанын түсінуге мүмкіндік береді.

Отыз жыл бұрын жарық көрген газет материалдары бүгінгі оқырман үшін ескі жаңалық болуы мүмкін, бірақ тарих үшін олардың құндылығы жойылмайды.

Керісінше, уақыт өткен сайын сол жарияланымдар жаңа мағынаға ие болады.

Бір кезде күнделікті қызмет барысында айтылған пікірлер кейін қоғамдық өзгерістерді түсіндіретін тарихи дерекке айналады. Редакциядағы қарапайым кездесу ұлттық баспасөздің шежіресіне енеді.

Ал жеке адамның естелігі тұтас бір журналистік буынның тағдырын сақтап қалады.

Тарихтың үзілген тұсынан

1993 жылғы фотосуретке тағы бір мәрте қаралық.

Суреттегі адамдардың ешқайсысы 1996 жылдың қаңтарында редакциядағы 42 қызметкердің бір күнде жұмыссыз қалатынын, оларды жаңа қызметке орналастыру үшін әріптестерінің редакциядан редакцияға жүретінін білмеген болар.

Олар сол күні өздерінің күнделікті кәсіби мәселелерін талқылап отырған еді.

Бірақ уақыт сол кездесуді тарихқа айналдырды.

Суреттегі Алтынбек Сәрсенбаевтың ғұмыр жолы да кейін қайғылы жағдайда үзілді. Сарбас Ақтаев пен Жұмабек Кенжалин де өмірден өтті. Ал олардың шығармашылық еңбегі, баспасөздегі қолтаңбасы және әріптестерінің естеліктері қазақ журналистикасының тарихында қалды.

Бүгін сол суретке қараған оқырман бірнеше адамның жүзін ғана көрмейді, тәуелсіздіктің алғашқы жылдарындағы қазақ баспасөзінің бір көрінісін көреді.

Жариялылық дәуірінің тынысын сезеді. Редакцияның қалыптасуын, шығармашылық ізденістерін, кейінгі қиын тағдырын ой елегінен өткізеді.

«Халық Кеңесі» газетінің жаңа кезеңі де осы тарихи негізден бастау алады.

Бұрынғы редакция қызметкерлерінің естеліктері, архивтік жарияланымдар мен фотосуреттер бүгінгі басылымның тарихи жадын қалыптастыратын құнды материалдар болып қала береді.

Ал Марат Тоқашбаев сақтап қалған 1993 жылғы сурет – сол шежіренің көзге көрінетін бір бөлшегі.

Жанболат Аупбаев жеткізген 1996 жылғы оқиға – оның адам тағдырына қатысты ең ауыр әрі тағылымды тарауларының бірі.

Екі естелік бір газеттің тарихында тоғысады.

Ал осы екі оқиғаның арасын жалғап тұрған нәрсе – «Халық Кеңесі» аталған басылымның өзі.

Оның тарихы алты жылға жуық уақытпен шектелгенмен, журналистік мұрасы одан әлдеқайда ұзақ жасады.

Газеттің жарық көруі тоқтағанмен, тарихы тоқтаған жоқ.

Сол тарихтың бір парағы бүгін қайта ашылып отыр.

P.S. Өткеннің аманаты – бүгіннің жауапкершілігі

«Газет шығару және газет оқу үрдісі ешқашан үзілмеуге тиіс», – деген Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың сөзі біз үшін айрықша мәнге ие.

Отыз жылдық үзілістен кейін қайта жаңғырған «Халық Кеңесі» газетінің жаңа ғұмырына да осы ұстаныммен қадам басып отырмыз.

Енді тарихи басылымның қайта оралуы мемлекеттік органдар мен зиялы қауымның назарынан тыс қалмайды деп сенеміз.

Қазақстан Халық Кеңесінің қызметін жүйелі жариялап, көтерілген мәселелерді саралап, қабылданған шешімдердің орындалуын қадағалау – басылымның басты бағыттарының бірі болмақ.

Біздің мұратымыз – мемлекеттік ақпараттық саясатты байыппен түсіндіретін, қоғамның үнін жеткізетін, билік пен бұқара арасындағы алтын көпірге айналатын беделді басылым қалыптастыру.

Өткеннің аманатын бүгіннің жауапкершілігімен жалғап, тарихи атауға лайық қызмет етуге ниеттіміз.

Сәттілік тілеп қойыңыздар, мәртебелі оқырман!

Бауыржан ҚАРАҒЫЗҰЛЫ

Дереккөз: «Халық Кеңесі» республикалық әлеуметтік-экономикалық және қоғамдық-саяси газеті. Материалды halyq-kenesi.kz ақпарат агенттігі басылымға сілтеме жасап жариялады.

Негізгі фотосурет: Марат Тоқашбаевтың facebook парақшасынан 1993 жыл. Солдан оңға қарай: Самат Ибраим, Марат Тоқашбаев, Жұмабек Кенжалин, Сарбас Ақтаев, Алтынбек Сәрсенбаев, Жанболат Аупбаев.

Ішкі фотосуреттерді түсірген:  Шүкір Шахай