Жолдау қағаз жүзінде қалмауы тиіс: Қошанов Халық Кеңесі мүшелеріне нақты жауапкершілік жүктеді
Фотосурет: halykkenesi.kzПрезиденттің жаңа Жолдауында белгіленген ауқымды міндеттер енді Қазақстан Халық Кеңесінің де жұмыс тиімділігін сынайды. Қоғамдық ұсыныстар нақты шешімге айнала ма? Өңірлердегі мәселелер орталық билікке жетіп, мемлекеттік бағдарламалардың орындалуына қоғамдық бақылау күшейе ме? Бүгін Ерлан Қошановтың төрағалығымен өткен Қазақстан Халық Кеңесі Төралқасының кеңейтілген отырысында осы бағыттағы жаңа бастамалар талқыланды, деп хабарлайды halyq-kenesi.kz ақпарат агенттігі.
29 қазанда өткен жиынның күн тәртібіне Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың 28 қазанда жариялаған «Жаңа тарихи кезеңдегі Қазақстанның өзекті міндеттері» атты Жолдауын іске асыру мәселесі шығарылды.
Отырысты ашқан Қазақстан Халық Кеңесінің төрағасы Ерлан Қошанов Президент Жолдауын елдің ұзақмерзімді даму бағытын айқындайтын тұжырымдамалық құжат ретінде бағалады.
Оның пікірінше, Жолдауда Қазақстанның жаһандық өзгерістер жағдайындағы орны, технологиялық жаңғыруы және болашақ даму стратегиясы кешенді қарастырылған.
Ерлан Қошанов Мемлекет басшысының бастамаларын іске асыру Халық Кеңесі мүшелерінің белсенді қатысуын және нақты нәтижелер үшін жеке жауапкершілігін талап ететінін атап өтті.
Халық Кеңесінің жұмысы немен өлшенеді?
Қазақстан Халық Кеңесі – Жоғары конституциялық консультативтік орган. Сондықтан оның қызметіндегі басты мәселе – қоғамдық пікірді жинаумен шектелмей, ұсыныстарды мемлекеттік шешімдерге ықпал ететін нақты тетікке айналдыру.
Отырыста Қазақстандық қоғамдық даму институтымен бірлесіп жыл сайынғы баяндама әзірлеу жоспары айтылды. Бұл құжатта өңірлерден түскен бастамалар, азаматтарды алаңдататын мәселелер және стратегиялық құжаттарға енгізуге болатын ұсыныстар жинақталмақ.
Жұмысқа Еркін Әбіл, Айгүл Сәдуақасова, Ботагөз Ракишева және Найля Мұхтарова секілді сарапшыларды тарту жоспарланған.
Бұған дейін агенттігіміз өңірлердегі мәселелердің Халық Кеңесі арқылы республикалық деңгейге жеткізілуі жөнінде жазған болатын.
Ендігі маңызды сұрақ – жиналған ұсыныстардың қаншасы нақты шешімге айналып, орындалуы қалай бақыланатыны.
Триллиондаған теңгенің жұмсалуына кім бақылау жасайды?
Президент Жолдауының маңызды бағыты – инфрақұрылымды жаңғырту.
Мемлекет басшысы 2027 жылы бүкіл ел бойынша ауқымды құрылыс жұмыстарын жүргізуді ұсынды.
Бұл жұмыстарды жүзеге асыру үшін 2029 жылдың соңына дейін Ұлттық қордан шамамен 6,5 триллион теңге бөлу көзделіп отыр.
Төралқа отырысында Халық Кеңесінің мүшелері Нұртай Сабильянов пен Вера Ким «Халықтық құрылыс» бағдарламасына қатысты ұсыныстарын білдірді. Негізгі назар жол құрылысына, цифрландыруға және қала мен ауыл арасындағы инфрақұрылымдық алшақтықты азайтуға аударылды.
Ал Бекмұрат Жүсіпов пен Еркін Әбіл мемлекеттік жобаларға тұрақты қоғамдық бақылау жүргізу қажеттігін көтерді.
Олардың ұсынысы бойынша жобалардың орындалу мерзімі, бөлінген қаржы, іске асыру барысы және жауапты тараптар туралы ақпарат азаматтар үшін ашық болуы керек.
Мұндай бақылаудың маңызын бұған дейінгі автожол саласын реформалау туралы материалымызда да көтерген едік.
Қомақты қаражат бөлінуі – жұмыстың басталғанын білдіреді. Ал оның нақты нәтижесі салынған нысандардың сапасымен, қолжетімділігімен және халықтың тұрмысындағы өзгеріспен өлшенуге тиіс.
Жаңа Азаматтық кодекс: қоғамның пікірі ескеріле ме?
Төралқа отырысында жаңа Азаматтық кодексті әзірлеу мәселесі де қаралды.
Ерлан Қошанов бұл жұмысқа азаматтық қоғам өкілдерін кеңінен қатыстыру қажеттігін айтты. Жаңа құжат заманауи құқықтық талаптарға жауап беріп, азаматтардың әртүрлі топтарының мүддесін ескеруі тиіс.
Кодексті әзірлеу жұмысына белгілі заңгерлер Исидор Борчашвили, Мәди Мырзағараев және Андрей Лукинді тарту ұсынылды.
Қоғамдық талқылаудың маңызы зор. Өйткені заңнамалық өзгерістердің өміршеңдігі оның азаматтардың нақты құқықтары мен мүдделерін қаншалық қорғауына байланысты.
Цифрлық платформа мәселелерді шешудің құралына айнала ма?
Халық Кеңесінің Хатшылығы азаматтардан және Кеңес мүшелерінен түсетін бастамалардың қаралу барысын қадағалауға арналған бірыңғай цифрлық платформа әзірлеп жатыр.
Жүйе құжаттардың мәртебесін, ұсыныстардың қаралу кезеңдерін және қажетті ақпаратты бақылауға мүмкіндік беруі тиіс.
Бұл жұмысқа Бағдат Мусин, Әділхан Қопабаев және Жандос Ақтаев тартылған.
Сонымен қатар азаматтардың цифрлық сауатын арттыруға арналған білім беру жобасын іске қосу ұсынылды. Ауыл тұрғындарын интернет арқылы сауда жүргізуге, жастарды цифрлық құралдар көмегімен кәсіп бастауға үйрету жоспарланып отыр.
Бұған дейін Мұрат Әбенов білім беру мен цифрландыру саласында көрсеткіш үшін емес, нақты нәтиже үшін жұмыс істеу қажеттігін айтқан еді.
Ендігі мәселе – жаңа платформа тек ақпарат жинайтын жүйе болып қалмай, мәселенің шешілу жолын азаматтарға ашық көрсететін құралға айналуы.
Қоғамдық бақылау қағаз жүзінде қалмауы керек
Кеңейтілген отырыста әлеуметтік мәселелер де назардан тыс қалған жоқ.
Қостанай автомобиль көлігі колледжінің директоры Дмитрий Павленко инфрақұрылымдық құрылыстың техникалық мамандарға сұранысты арттырудағы маңызын атап өтті.
Ал параспортшы, Астана қаласы Қоғамдық кеңесінің мүшесі Ардақ Оторбаев инклюзивті ортаны дамыту мәселесін көтерді.
Ауқымды құрылыс кезінде жұмыс орындарының қауіпсіздігі де маңызды. Бұған дейін Халық Кеңесінде мердігерлердің еңбек қауіпсіздігіне қатысты жауапкершілігін нақтылау ұсынылған болатын.
Төралқа отырысында айтылған бастамалар мемлекеттік органдармен бірлесіп қосымша пысықталып, Қазақстан Халық Кеңесінің алдағы жұмыс жоспарына енгізілмек.
Ендігі сын – айтылған сөздің орындалуы
Қазақстан Халық Кеңесінің алдында қоғамдық институт ретіндегі ықпалын нақты нәтижелер арқылы көрсету міндеті тұр.
Егер өңірлерден келген ұсыныстар мемлекеттік бағдарламаларды түзетуге, қаржының тиімді жұмсалуына, заңнаманы жетілдіруге және азаматтардың күнделікті мәселелерін шешуге ықпал етсе, Кеңестің қоғамдық маңызы да арта түседі.
Ал ұсыныстардың қабылдануы, қаралуы және орындалуы ашық көрсетілмесе, қоғамдық бақылаудың тиімділігін бағалау қиын болады.
Сондықтан бүгінгі жиыннан кейінгі негізгі мәселе – қабылданған бастамалардың қайсысы қашан іске асатыны, оған кім жауап беретіні және нәтижесі қоғамға қандай тәртіппен жарияланатыны.
Халық Кеңесінің қызметін отырыстардың санымен емес, шешілген мәселелермен бағалау маңызды.
Қазақстан Халық Кеңесінің құрамы туралы мәліметтер «Кеңес мүшелері» бөлімінде жарияланған.
Азаматтар өздерін толғандырған мәселелерді «Халық дауысы» айдары арқылы редакцияға жолдай алады.
Фото: Қазақстан Халық Кеңесі.
Материал Қазақстан Халық Кеңесі Төралқасының отырысы туралы жарияланған ақпарат пен Президент Жолдауының ресми мәтіні негізінде әзірленді.


