Әлия Юсупова: «Халық Кеңесінің мүшесі болу – жай мәртебе емес, нақты нәтиже көрсету мүмкіндігі»

Шымкенттің жолы, экологиясы, жылумен қамту жүйесі, мектептер мен ауруханалардың құрылысы – Қазақстан Халық Кеңесінің мүшесі Әлия Юсупова республикалық деңгейде көтеруді көздеп отырған мәселелердің бір бөлігі. Оның пікірінше, қоғамдық диалогтың нәтижесі өткізілген кездесулермен емес, тұрғындардың нақты проблемаларының шешілуімен өлшенуі тиіс, деп хабарлайды halyq-kenesi.kz ақпарат агенттігі «Казахстанская правда» басылымына сілтеме жасап.
Қазақстан Халық Кеңесінің құрамына Шымкент қаласынан енген Әлия Юсупова – қалалық мәслихат депутаты, Қазақстан ұлттық гимнастика федерациясының президенті. Ол жаңа конституциялық органдағы қызметін өңір тұрғындарының ұсыныстарын мемлекеттік шешімдер деңгейіне жеткізу мүмкіндігі деп бағалайды.
– Қазақстан Халық Кеңесінің мүшесі болу – ең алдымен үлкен жауапкершілік. Мұнда жекелеген өңірдің ғана емес, бүкіл елдің, келер ұрпақтың тағдырына қатысты стратегиялық мәселелер қаралады. Халықтың үні мен талап-тілегін Президентке, қоғам өкілдеріне жеткізу – мен үшін үлкен мәртебе әрі маңызды міндет, – дейді Әлия Юсупова.
Шымкенттің мәселелері республикалық деңгейде шешіле ме?
Кеңес мүшесі Шымкенттегі инфрақұрылым, экология, жылумен қамту және жолдардың жағдайын басты мәселелер қатарында атайды.
Оның айтуынша, өңірдегі проблемаларды республикалық мінберде қайталау жеткіліксіз. Әр мәселенің шешу жолы ұсынылып, атқарылған жұмыс туралы тұрғындарға тұрақты ақпарат берілуі қажет.
Бұл ұстаным Гүлқасима Сүйентаеваның өңірлердегі мемлекеттік бағдарламалар мен нақты қажеттіліктер арасындағы алшақтық туралы пікірін еске салады. Мемлекеттік бағдарламаның қабылдануы оның нәтижесі әрбір елді мекенде сезіледі дегенді білдірмейді.
Әлия Юсупова да ұсыныс әзірлеумен қатар оның қалай орындалып жатқанын бақылауға назар аударуды маңызды санайды.
– Әр өңірдің өзіндік ерекшелігі, назар аударуды және жүйелі шешімді қажет ететін мәселелері бар. Шымкент үшін инфрақұрылым, экология, жылумен қамту және жолдардың жағдайы өзекті. Бұл проблемаларды атап қана қоймай, нақты бастамалар ұсыну маңызды. Қоғам жұмыстың қалай жүріп жатқанын көріп отыруы тиіс, – дейді ол.
Азаматтардың өтініші тыңдалған соң не болады?
Әлия Юсупова Халық Кеңесінің негізгі міндеттерінің бірі ретінде азаматтармен ашық әрі тұрақты байланыс орнатуды атайды.
Ол тұрғындардан түсетін шағымдарды, өтініштер мен ұсыныстарды жүйелеп, жеке сипаттағы мәселелерді бүкіл өңірге ортақ түйткілдерден ажырату қажет деп есептейді.
Бұл мәселе Halyq-kenesi.kz бұған дейін жариялаған Геннадий Шиповскихтің Халық Кеңесіндегі қоғамдық қабылдау туралы мәлімдемесімен тікелей сабақтас.
Азаматтың өтінішін қабылдау – жұмыстың басы ғана. Оның тиісті органға жетуі, қаралуы және нәтижесі туралы кері байланыс берілуі қоғамдық сенім үшін маңызды.
– Қазақстандықтарға мемлекеттік реформалар мен жаңа заңдардың мәнін қарапайым, түсінікті тілмен жеткізу қажет. Тұрғындармен тұрақты кездесулер өткізіп, әлеуметтік желілер мен тікелей эфирлердің мүмкіндігін пайдаланғым келеді. Адамдар елде қандай өзгерістер болып жатқанын, олардың не үшін қажет екенін және күнделікті өміріне қалай әсер ететінін түсінуі тиіс, – дейді Кеңес мүшесі.
Мектеп, аурухана, бюджет: қоғамдық бақылау күшейе ме?
Әлия Юсупова көтерген маңызды бағыттың бірі – мемлекеттік бағдарламалардың орындалуына қоғамдық бақылау жүргізу.
Оның пікірінше, Шымкентте салынып жатқан мектептердің, ауруханалардың және басқа да әлеуметтік нысандардың сапасы, бюджет қаржысының тиімді пайдаланылуы қоғамдық назарда болуы тиіс.
– Президент бастамалары мен мемлекеттік бағдарламалардың іс жүзінде қалай жүзеге асып жатқанын көру маңызды. Нысандарға барып, жағдайды зерделеп, тұрғындармен және мамандармен сөйлесу, содан кейін нәтижесін қоғамға ашық жеткізу қажет, – деп есептейді ол.
Қоғамдық бақылаудың бұл бағыты өзге өңірлерде де көтеріліп жатыр. Мәселен, Халық Кеңесінің мүшесі Николай Арсютин Павлодар облысындағы экологиялық жағдайға байланысты алты бастама ұсынды. Олардың қатарында ірі кәсіпорындарға тәуелсіз аудит жүргізу және экологиялық төлемдердің жұмсалуын тексеру мәселелері бар.
Әлия Юсупованың Шымкентке қатысты ұсыныстарында да осыған ұқсас талап байқалады: бөлінген қаражаттың көлемінен гөрі оның нақты нәтижесіне назар аудару.
Дегенмен бұл бастамалар әзірге Кеңес мүшесінің ұстанымы мен алдағы жұмысқа қатысты ұсыныстары екенін ескерген жөн. Нақты бақылау шараларының мерзімі мен жауапты орындаушылары жарияланған жоқ.
Бұқаралық спорт пен жастардың мүмкіндігі
Қазақстан ұлттық гимнастика федерациясының президенті ретінде Әлия Юсупова бұқаралық спортты дамытуға да ерекше мән береді.
Оның пікірінше, спортпен айналысу мүмкіндігі тұрғындардың барынша кең тобына қолжетімді болуы қажет. Бұл үшін қоғамдық бастамаларды қолдап, жергілікті инфрақұрылымның мүмкіндіктерін ескеру маңызды.
Кеңес мүшесі жастарды қоғамдық жұмысқа кеңінен тартуды да ұсынады.
– Адам өзінің бастамасы мен қатысуы арқылы көп нәрсеге ықпал ете алатынын сезінуі керек. Әсіресе жастарға мүмкіндік беру маңызды. Алдағы онжылдықтарда елдің дамуын айқындайтын солар. Сондықтан олардың үні қазірден бастап естілуге тиіс, – дейді Әлия Юсупова.
Бұл тұрғыда үкіметтік емес ұйымдармен, қоғамдық белсенділермен және жастар бірлестіктерімен өзара іс-қимылдың маңызы арта түседі. Halyq-kenesi.kz бұрын ҮЕҰ туралы заң жобасын талқылауға Халық Кеңесі мүшелерінің қатысуы туралы жазған еді.
Әлия Юсупова қоғамдық ұйымдар мен азаматтарды мәселені талқылауға ғана емес, нақты шешім әзірлеуге де тарту қажет деп санайды.
Мәртебе емес, нәтиже
Қазақстан Халық Кеңесі – жоғары конституциялық консультативтік орган. Оның құрамына қоғамдық ұйымдардың, этномәдени бірлестіктердің, мәслихаттар мен қоғамдық кеңестердің 126 өкілі енген.
Алайда Кеңестің қоғамдық салмағы мүшелерінің санымен немесе өткізілген отырыстардың жиілігімен ғана өлшенбейді.
Бұған дейін Halyq-kenesi.kz жариялаған 126 мүшенің міндеттері туралы Борис Поломарчуктың пікірінде де жаңа орган қызметінің нәтижелілігі мәселесі көтерілген болатын.
Әлия Юсупова өзінің Кеңес мүшесі ретіндегі негізгі ұстанымын былай түйіндейді:
– Мен үшін Халық Кеңесінің мүшесі болу жай ғана мәртебе емес, адамдардың үнін жеткізіп, нақты нәтижеге қол жеткізу мүмкіндігі болуы тиіс. Егер тұрғындар өз өтініштерінің ескерілгенін, мәселелерінің тиісті деңгейге көтеріліп, олар бойынша шешімдер қабылданғанын және кері байланыс бар екенін көрсе, демек, қоғамдық диалог жұмыс істеп жатыр.
Оның бұл сөзі Халық Кеңесінің алдағы жұмысына қойылатын талапты да айқындайды.
Шымкентте көтерілген инфрақұрылым, экология, әлеуметтік нысандар мен бұқаралық спорт мәселелерінің қайсысы Кеңестің ресми күн тәртібіне енеді? Олардың негізінде қандай ұсыныстар әзірленеді және мемлекеттік органдар қалай жауап береді?
Әзірге бұл мәселелер бойынша нақты шешім жарияланған жоқ.
Ендігі маңыздысы – Әлия Юсупова айтқан бастамалардың қандай құжатқа айналатыны және олардың орындалуын кім бақылайтыны.
Halyq-kenesi.kz ақпарат агенттігі бұл бағыттағы жұмысты назарда ұстайды.
Дереккөз: «Казахстанская правда», Любовь Доброта, 17 қазан 2026 жыл.


