Жастардың үні билікке жете ме? «Jastar X» алаңы Халық Кеңесіне жаңа міндет жүктейді

Жастардың пікірін тыңдау жеткіліксіз. Олардың ұсынысы мемлекеттік шешімдерден көрініс табуы керек. Астанада өткен «Jastar X» диалог алаңы осы мәселені қайтадан күн тәртібіне шығарды. Жастардың құндылықтары, ұлттық бірегейлік, жасанды интеллект, кәсіпкерлік және ел болашағы туралы көзқарастары талқыланған кездесуге Қазақстан Халық Кеңесінің мүшелері қатысты, деп хабарлайды halyq-kenesi.kz ақпарат агенттігі.
21 қазанда Қазақстан Республикасының Ұлттық академиялық кітапханасында Республика күніне орай «Қазақстанның бейнесі: жастар көзқарасы» тақырыбында «Jastar X» диалог алаңы өтті.
Іс-шараны «Жастар» ғылыми-зерттеу орталығы Ұлттық академиялық кітапханамен бірлесіп, Мәдениет және ақпарат министрлігінің қолдауымен, Қазақстан Халық Кеңесі аясында ұйымдастырды.
Бұл кездесудің маңызы жастардың бас қосуында ғана емес. Әңгіме елдің болашақ саясатын қалыптастыруға жас ұрпақтың қаншалықты ықпал ете алатынында.
Өйткені Қазақстан Халық Кеңесі – жоғары конституциялық консультативтік орган. Оның қызметіндегі маңызды бағыттардың бірі – азаматтардың ұсыныстарын жинақтап, қоғамдық пікірді мемлекеттік деңгейге жеткізу.
ЖАСТАР НЕ ОЙЛАЙДЫ? МЕМЛЕКЕТ ОНЫ ҚАНШАЛЫҚТЫ ЕСКЕРЕДІ?
Кездесуге Қазақстан Халық Кеңесінің мүшесі, «Жастар» ғылыми-зерттеу орталығының директоры Найла Мұхтарова модераторлық етті.
Ол «Қазақстан жастары» әлеуметтанулық зерттеуінің нәтижелеріне тоқталып, жас ұрпақтың құндылықтары, өмірлік басымдықтары мен Қазақстанның болашағына қатысты көзқарастары туралы мәліметтер ұсынды.
Мұндай зерттеулер жастар саясатын қалыптастыруда маңызды дерек көзі бола алады. Алайда зерттеу нәтижелерінің мемлекеттік бағдарламаларда қалай ескерілетіні де назардан тыс қалмауы тиіс.
Бұған дейін Қазақстан Халық Кеңесінің мүшесі Мұрат Әбенов «Пікір емес, шешім керек» деп, қоғамдық институттың негізгі міндеті ұсыныстарды нақты шешімдерге жеткізу екенін атап өткен болатын.
Бұл ұстаным жастар бастамаларына да тікелей қатысты.
ДАЙЫН ТЕХНОЛОГИЯНЫ ТҰТЫНАМЫЗ БА, ӘЛДЕ ӨЗІМІЗ ЖАСАЙМЫЗ БА?
Қазақстан IT-компаниялары қауымдастығының президенті Айымгүл Әбілева технологиялық өзгерістер жағдайында жастардың рөліне тоқталды.
Оның пікірінше, жас буын дайын цифрлық өнімдерді тұтынумен шектелмей, жаңа технологиялар мен инновациялық шешімдерді әзірлеуге белсенді қатысуы керек.
Бұл мәселе Қазақстан Халық Кеңесінің күн тәртібінде де көтерілген.
Мәселен, Кеңес мүшесі Мұрат Әбенов отандық университеттердің жасанды интеллект саласындағы жұмысына қатысты сын айтып, суперкомпьютерлер мен ғылыми жобалардың нақты нәтижесі қандай деген мәселе көтерген еді.
Ал отандық цифрлық кәсіпкерлікті дамыту мәселесі жуырда Qajet Taxi жобасына қатысты жарияланған материалда да қозғалды.
Осы екі мәселенің түйіні ортақ: Қазақстан технологиялық өнімдерді сырттан сатып алатын нарық болып қала ма, әлде өзінің бәсекеге қабілетті өнімдерін жасайтын елге айнала ма?
Бұл сұраққа жауап іздеуде жастардың білімі мен ғылыми әлеуеті шешуші мәнге ие.
КІТАП ОҚИТЫН ҰРПАҚ ПЕН ҰЛТТЫҚ ЖАДЫНЫҢ БОЛАШАҒЫ
Paraqta жобасының негізін қалаушы Ердәулет Құрал жастар арасында кітап оқу мәдениетін қалыптастыру мәселесін көтерді.
Ал докторант, блогер Гүлнұр Ахан ұлттық мұраны заманауи медиа арқылы насихаттаудың маңызына тоқталды.
Ол дәстүрлі құндылықтарды бүгінгі жастарға түсінікті форматта жеткізу, жас ұрпақтың тарихи жады мен мәдени тамырын сақтауға қатысты ойларын ортаға салды.
Ұлттық құндылықтар мен қоғамдық келісім тақырыбы Қазақстан Халық Кеңесінің өзге алаңдарындағы талқылауларда да көрініс тауып келеді.
Атап айтқанда, Астанада өткен халықаралық конференцияда рухани келісімді нақты қоғамдық бастамаларға айналдырудың төрт бағыты айқындалған болатын.
Бұл мәселелердің жастар ортасында талқылануы заңды. Өйткені ұлттық бірегейліктің болашағы оны келесі ұрпақтың қалай қабылдайтынымен тығыз байланысты.
ЖАСТАР ҚОҒАМДЫҚ ӨМІРГЕ ҚАЛАЙ АРАЛАСАДЫ?
Aitas Meken Foundation қорының директоры Фатима Герфанова қазақстандықтардың ел болашағына қатысты қоғамдық күтулері мен көзқарастарын зерттеу нәтижелерін таныстырды.
Іс-шара аясында «Тәуелсіздік ұрпақтары» байқауына қатысушылардың шығармашылық жұмыстары көрмеге қойылды.
Қоғамдық белсенділіктің тағы бір бағыты – еріктілік қозғалысы.
Бұған дейін Қазақстан Халық Кеңесінің мүшелері Вера Ким мен Жанар Бимұратқызы Қызылордадағы халықаралық волонтерлер апталығына қатысқан еді. Арал өңіріндегі экологиялық бастамалар мен жастардың қоғамдық жауапкершілігі осы кездесуде кеңінен қозғалған.
Жастардың қоғамдық өмірге қатысуы тек форумдармен шектелмейді. Олардың азаматтық ұйымдарға бірігуі, қоғамдық бақылауға араласуы және өз бастамаларын ұсынуы үшін құқықтық мүмкіндіктер де маңызды.
Осыған байланысты Қазақстан Халық Кеңесі мүшелерінің қатысуымен үкіметтік емес ұйымдар туралы заң жобасының талқылануы ерекше назар аудартады.
ХАЛЫҚ КЕҢЕСІ ЖАСТАРДЫҢ ҰСЫНЫСЫН ҚАЙДА ЖЕТКІЗЕДІ?
«Jastar X» диалог алаңында айтылған пікірлер маңызды. Бірақ олардың Қазақстан Халық Кеңесінің жұмыс жоспарына енгізілуі немесе тиісті мемлекеттік органдарға жолдануы туралы әзірге нақты мәлімет жарияланған жоқ.
Демек, ендігі мәселе – осы ұсыныстардың әрі қарайғы тағдыры.
Халық Кеңесінің азаматтармен кері байланысын күшейту мақсатында ұсыныстар қабылдауға арналған бірыңғай ақпараттық алаң әзірленіп жатқаны бұған дейін хабарланған болатын.
Қазақстан Халық Кеңесінің мүшесі Наринэ Микаелян да өңірлерден көтерілген бастамалардың мемлекеттік деңгейде қаралу тәртібін түсіндірген еді.
Алайда ұсыныстың тиісті органға жетуі мен оның нақты орындалуы – екі бөлек мәселе.
Halyq-kenesi.kz редакциясы бұған дейін «Министр «жоқ» дей алады. Бірақ Халық Кеңесін елемей өте ала ма?» атты сараптамасында Кеңес ұсынымдарының құқықтық мәртебесін талдаған.
Конституциялық заңға сәйкес, Кеңес Сессиясының мемлекеттік органдарға бағытталған ұсыныстары мен ұсынымдары міндетті түрде қаралуға жатады. Бірақ бұл олардың автоматты түрде қабылданатынын білдірмейді.
Сондықтан «Jastar X» алаңынан кейін де бірнеше маңызды сұрақ ашық қалып отыр.
Жастар қандай нақты бастама ұсынды? Олардың қайсысы Қазақстан Халық Кеңесінің қарауына шығарылады? Қандай ұсыныстар мемлекеттік органдарға жеткізіледі? Нәтижесі қоғамға жариялана ма?
Бұл сұрақтарға жауап беру қоғамдық диалогтың нақты нәтижесін бағалауға мүмкіндік береді.
«ХАЛЫҚ ДАУЫСЫ»: ЖАСТАР ДА ӨЗ МӘСЕЛЕСІН КӨТЕРЕ АЛАДЫ
Halyq-kenesi.kz ақпарат агенттігінде азаматтардың қоғамдық мәселелері мен ұсыныстарын редакцияға жеткізуге арналған «Халық дауысы» бөлімі ашылған.
Жастар білім беру, жұмыспен қамту, кәсіпкерлік, тұрғын үй, қоғамдық инфрақұрылым және өзге де әлеуметтік мәселелер жөнінде редакцияға хабарласа алады.
Ол үшін Halyq-kenesi.kz сайтының жоғарғы жағындағы «ХАЛЫҚ ДАУЫСЫ – Мәселе жолдау» батырмасын басып, арнайы нысанды толтыру қажет. Сондай-ақ ұсыныстарды halykkenesi@gmail.com электрондық поштасына жолдауға болады.
Редакция түскен ақпаратты тексеріп, қажет болған жағдайда журналистік материал әзірлеу немесе тиісті мекемеге сауал жолдау мүмкіндігін қарастырады. Бұл мемлекеттік органға ресми өтініш беру қызметін алмастырмайды.
Жастардың болашағы туралы шешімді жастарсыз талқылау жеткіліксіз.
Олардың дауысы естілуі керек. Ал ең бастысы – сол дауыстың нәтижесі көрінуі тиіс.


